Αρθρο στην εφημερίδα «Απογευματινή» για τη διαφθορά και τη γραφειοκρατία.

ΑΡΘΡΟ
ΑΠΟΣΤΟΛΟΥ ΑΝΔΡΕΟΥΛΑΚΟΥ,
ΥΦΥΠΟΥΡΓΟΥ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ, 
ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ & ΑΠΟΚΕΝΤΡΩΣΗΣ
στην Εφημερίδα «Απογευματινή»

“Συντονισμένες δράσεις για την καταπολέμηση της διαφθοράς”

 

Είναι κοινός τόπος ότι η διαφθορά μαζί με την ομογάλακτη αδελφή της τη γραφειοκρατία κατατρύχουν τη Δημόσια Διοίκηση, πλήττουν άμεσα τις σχέσεις του Κράτους με τον πολίτη, επηρεάζουν αρνητικά την οικονομία και την κοινωνία και εμποδίζουν τις επενδύσεις και την ανάπτυξη. Η σημερινή πολιτική ηγεσία του Υπουργείου Εσωτερικών, Δημόσιας Διοίκησης και Αποκέντρωσης, από την πρώτη στιγμή ανάληψης των καθηκόντων της, δίνει έμφαση στην ενίσχυση της διαφάνειας στη διοικητική δράση και την καταπολέμηση της διαφθοράς. 

Η πολυνομία, η πολυπλοκότητα των διαδικασιών στο δημόσιο τομέα, η μη εφαρμογή των νόμων και η απουσία στοιχείων για την παραγωγικότητα της Δημόσιας Διοίκησης διογκώνουν τη διαφθορά και άγουν στην παρανομία και την αυθαιρεσία. εκστρατεία για την καταπολέμηση της διαφθοράς προϋποθέτει μίασφαιρική αντιμετώπιση με συντονισμένες δράσεις στη βάση διαφάνειας, αύξησης της αποτελεσματικότητας των δημοσίων υπηρεσιών, απλούστευσης των διαδικασιών και πάταξης της γραφειοκρατίας. 

Αναγνωρίζοντας την τεράστια σημασία των ελεγκτικών μηχανισμών για την ποιότητα της Δημοκρατίας και την ικανοποίηση του αισθήματος δικαίου των πολιτών απέναντι στο Κράτος, αναλάβαμε σημαντικές πρωτοβουλίες για τη βελτίωσή τους, αναβαθμίζοντας θεσμικά το Γενικό Επιθεωρητή Δημόσιας Διοίκησης (ΓΕΔΔ) και το Σώμα Επιθεωρητών Ελεγκτών Δημόσιας Διοίκησης (ΣΕΕΔΔ), τους οποίους αναγάγαμε σε καθοριστικούς αρωγούς της προσπάθειας αυτής. Θεωρώντας ότι οι μηχανισμοί αυτοί θα πρέπει να έχουν τα μέσα για να ασκούν αποτελεσματικά τα καθήκοντά τους και όχι να είναι θεσμοί στα χαρτιά, μεριμνήσαμε για τη στελέχωσή τους καλύπτοντας τα όποια κενά.

 

Με τον πρώτο νόμο που ψήφισε αυτή η Κυβέρνηση, το ν. 3242/24.5.2004, αναγάγαμε το αδίκημα της απιστίας (390 ΠΚ) σε κακούργημα.
Αναβαθμίσαμε τον έλεγχο περιουσιακής κατάστασης («πόθεν έσχες») των στελεχών που υπηρετούν σε νευραλγικές θέσεις ευθύνης (Προϊστάμενοι Εφοριών, Πολεοδομιών κλπ).

Ο νέος  Υπαλληλικός Κώδικας συμβάλλει στην αντιμετώπιση πολλών διαρθρωτικών προβλημάτων, όπως είναι η κακή οργάνωση των δημοσίων υπηρεσιών, η έλλειψη εμπιστοσύνης των πολιτών, η αναξιοκρατία, η απουσία ελέγχων και κυρώσεων και τελικά η διαφθορά. Πλέον, ο Υπουργός Εσωτερικών Δημόσιας Διοίκησης και Αποκέντρωσης αποκτά πειθαρχική δικαιοδοσία εφ’ όλων των Δημοσίων Υπαλλήλων για καίρια πειθαρχικά παραπτώματα (ανάρμοστη συμπεριφορά, μη έγκαιρη εξυπηρέτηση του πολίτη, αδικαιολόγητη μη εξυπηρέτησή του, μη συνεργασία με τα ΚΕΠ, μη εφαρμογή των απλουστευτικών και αντιγραφειοκρατικών διαδικασιών). Η πειθαρχική αυτή εξουσία ασκείται μάλιστα από το Υπηρεσιακό Συμβούλιο του Υπουργείου Εσωτερικών Δημόσιας Διοίκησης και Αποκέντρωσης. 

Καθιερώσαμε ως πειθαρχικά παραπτώματα την άρνηση παροχής πληροφόρησης στους πολίτες και την άρνηση σύμπραξης, συνεργασίας και χορήγησης στοιχείων ή εγγράφων κατά τη διεξαγωγή έρευνας, επιθεώρησης ή ελέγχου από τα αρμόδια σώματα.

 

Ενεργοποιήσαμε τον υποχρεωτικό προληπτικό έλεγχο  από το Ελεγκτικό Συνέδριο των δαπανών των Δήμων και Κοινοτήτων με πληθυσμό άνω των 5.000 κατοίκων. Αναλάβαμε πρωτοβουλίες για την εμπέδωση της διαφάνειας στις χρηματοδοτήσεις των ΟΤΑ, καθώς το αναπτυξιακό πρόγραμμα «Θησέας» έχειαντικειμενικά και διαφανή κριτήρια κατανομής των πόρων του και τηρεί ενιαία βάση δεδομένων, η οποία επιτρέπει σε κάθε ενδιαφερόμενο να ενημερώνεται ανά πάσα στιγμή για τη ροή των χρηματοδοτήσεων.

 

Για την πάταξη της γραφειοκρατίας έχουμε αναλάβει πολλές νομοθετικές πρωτοβουλίες, ώστε το διοικητικό φορτίο να μετακυληθεί από τους πολίτες στις Δημόσιες Υπηρεσίες. Επισημαίνω την αυτεπάγγελτη αναζήτηση πιστοποιητικών, την κατάργηση της υποχρέωσης του πολίτη να προσκομίζει δικαιολογητικά, όταν αυτά έχουν κατατεθεί σε άλλη υπηρεσία, την ανασύσταση του απωλεσθέντος φακέλλου, την αντικατάσταση δικαιολογητικών με υπεύθυνη δήλωση του πολίτη, την ηλεκτρονική τήρηση αρχείων.

 

Το καλύτερο εργαλείο για την αντιμετώπιση της διαφθοράς και της κακοδιοίκησης δεν είναι η παραγωγή νέων νόμων, αλλά η εφαρμογή τους. Στην Ελλάδα νόμοιυπάρχουν. Το πρόβλημα είναι ότι οι νόμοι αυτοί δεν τηρούνται. Για το λόγο αυτό προωθήσαμε την εντατικοποίηση των ελέγχων του ΓΕΔΔ και του ΣΕΕΔΔ.  Οι έλεγχοι αυτοί ως μηχανισμοί διασφάλισης της νομιμότητας πραγματοποιούνται σύμφωνα με τις αρχές της ακεραιότητας, της εχεμύθειας και της ουδετερότητας και στοχεύουν στην καταπολέμηση της διαφθοράς και τον εντοπισμό των τομέων της δημόσιας διοίκησης που χρειάζονται βελτίωση.

Δώσαμε ιδιαίτερη βαρύτητα στην ενθάρρυνση των καταγγελιών και αναφορών των πολιτών, θέτοντας σε λειτουργία ειδική υπηρεσία τηλεφωνικών καταγγελιών (γραμμή «1564», η οποία λειτουργεί 7 ημέρες την εβδομάδα σε 24ωρη βάση) για περιπτώσεις διαφθοράς και κακοδιοίκησης.

Οι διαρκείς προσπάθειές μας έχουν δημιουργήσει αίσθημα ασφάλειας και εμπιστοσύνης των πολιτών, οι οποίοι δεν διστάζουν να καταγγείλουν συμπτώματα διαφθοράς και αδιαφάνειας, όταν και όπου εμφανίζονται, αναγνωρίζοντας ότι τίποτε δεν μπαίνει αβασάνιστα στο αρχείοΌλα ερευνώνται ουσιαστικά και σε βάθος και επιβάλλονται κυρώσεις.

Για να πατάξουμε τη γραφειοκρατία αναβαθμίσαμε τα ΚΕΠ, ώστε να διεκπεραιώνουν ολοένα και περισσότερες διοικητικές διαδικασίες και ο πολίτης να μην χρειάζεται να προστρέχει στις δημόσιες υπηρεσίες. Με τα ΚΕΠ ο πολίτης παρακάμπτει τη γραφειοκρατία, αφού καταργείται η απευθείας επαφή του με τη Διοίκηση. Στόχος μας είναι τα ΚΕΠ να εξελιχθούν σε Κέντρα Ολοκληρωμένων Συναλλαγών και να αποτελέσουν «υπηρεσίες μίας στάσης» (one stop shop).

Επιχειρούμε να καταστήσουμε τη Δημόσια Διοίκηση περισσότερο ευέλικτη και παραγωγική και να τη φέρουμε κοντά στον πολίτη. Σημαντική κατεύθυνση της πολιτικής μας είναι η προσαρμογή της στα πλαίσια της Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης και η αξιοποίηση των νέων τεχνολογιών.

Ο αγώνας για την πάταξη της διαφθοράς συνιστά διαχρονικό χρέος της Πολιτείας απέναντι στον πολίτη και το δημοκρατικό μας πολίτευμα. Σε ένα κοινωνικό κράτος δικαίου η διαφάνεια αποτελεί απαραίτητη προϋπόθεση για την ακώλυτη άσκηση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Δεν μπορεί όμως να ενισχυθεί η επιχειρηματικότητα, να αυξηθεί η αποτελεσματικότητα και να αποκατασταθεί η εμπιστοσύνη του πολίτη προς τη Δημόσια Διοίκηση χωρίς συντονισμένες ενέργειες για την προώθηση της διαφάνειας και την καταπολέμηση της διαφθοράς.

Ο αγώνας μας αυτός είναι διαρκής και είναι για εμάς πρώτη προτεραιότητα.  Από μία Δημόσια Διοίκηση αποτελεσματική και ανθρώπινη είναι απολύτως βέβαιο ότι ωφελημένος θα είναι τόσο ο πολίτης όσο και η κοινωνία μας εν γένει.  Είναι ο μόνος τρόπος, ώστε η ελληνική κοινωνία να αναπτυχθεί και να προοδεύσει.