Ενίσχυση της διαφάνειας και του ρόλου του Πολίτη (Αυριανή)

Η πολιτική ηγεσία του Υπουργείου Εσωτερικών, Δημόσιας Διοίκησης και Αποκέντρωσης αντιλαμβανόμενη την αποστολή της έναντι των πολιτών χαράσσει και υλοποιεί πολιτικές προς την επίτευξη των προαναφερθέντων στόχων. Σημαντικός άξονας της πολιτικής που ασκείται είναι η προσαρμογή λειτουργίας της Δημόσιας Διοίκησης στα πρότυπα της ηλεκτρονικής διακυβέρνησης όπως έχουν τεθεί σε κοινοτικό επίπεδο.
Ο πυρήνας της ηλεκτρονικής διακυβέρνησης δεν είναι τόσο οι τεχνολογίες πληροφορικής και επικοινωνιών όσο μια διαφορετική νοοτροπία των λειτουργιών της Δημόσιας Διοίκησης απαλλαγμένη από την γραφειοκρατική εσωστρέφεια του παρελθόντος. Στόχος του e-government είναι η αποδοτικότερη λειτουργία του κράτους, η βελτίωση της ποιότητας ζωής των πολιτών και η δημιουργία οικονομικού και διοικητικού περιβάλλοντος το οποίο θα ενθαρρύνει την καινοτομία και την επιχειρηματικότητα.
Συνεπώς η ευρεία εφαρμογή των νέων τεχνολογιών στη Δημόσια Διοίκηση δεν είναι αυτοσκοπός αλλά πρωτίστως εργαλείο μεταρρύθμισης προς επίτευξη της χρηστής διακυβέρνησης και της καλύτερης εξυπηρέτησης του Πολίτη και των επιχειρήσεων. Η αναμόρφωση των δημόσιων υπηρεσιών αποτελεί βασικό στόχο της Στρατηγικής της Λισσαβόνας εις τρόπον ώστε έως το 2010 η Ευρώπη να είναι η ανταγωνιστικότερη οικονομία του κόσμου, βασισμένη πλέον όχι στις «παραδοσιακές» παραγωγικές δραστηριότητες αλλά στη παραγωγή της πληροφορίας και της γνώσης.

 

Στο  σημείο αυτό συνοπτικά θέλω να αναφέρω τους στόχους που έχει θέσει η Ευρωπαϊκή Ένωση για την αναμόρφωση της Δημόσιας Διοίκησης με την βοήθεια των τεχνολογιών πληροφορικής και επικοινωνιών.
1) Ενίσχυση της διαφάνειας των συναλλαγών και των διαδικασιών του δημοσίου, ώστε η κεντρική κυβέρνηση και η τοπική αυτοδιοίκηση να βρίσκονται διαρκώς υπό τον έλεγχο και την κριτική των πολιτών. Δηλαδή, ενίσχυση του ρόλου του Πολίτη στις διαδικασίες λήψης αποφάσεων.
2) Δημόσια Διοίκηση που έχει στο επίκεντρο της τον Πολίτη, χωρίς πολιτικούς, οικονομικούς, πολιτιστικούς και γεωγραφικούς αποκλεισμούς και περιττή γραφειοκρατία.
3) Δημόσια Διοίκηση παραγωγική, αποδοτική που σέβεται το χρόνο και το χρήμα των φορολογουμένων.

Θέλω να υπογραμμίσω τη σύνδεση της εφαρμογής των νέων τεχνολογιών με την επιμόρφωση και εξειδίκευση του ανθρώπινου δυναμικού. Η ανάπτυξη της ηλεκτρονικής διακυβέρνησης δεν αφορά μόνο στην ανάπτυξη υποδομών αλλά αφορά πρωτίστως στη δημιουργία καταρτισμένου ανθρώπινου δυναμικού διαπνεόμενου από μια διοικητική κουλτούρα εξωστρεφή και φιλική προς τον πολίτη και την επιχείρηση.
Στην Ελλάδα το σημαντικότερο εν λειτουργία έργο ηλεκτρονικής διακυβέρνησης με άμεσο όφελος για τον πολίτη και την επιχείρηση είναι το δίκτυο των Κέντρων Εξυπηρέτησης Πολιτών που απαριθμεί σήμερα 1010 καταστήματα διάσπαρτα σε όλη την ελληνική επικράτεια. Θα αναφέρω μερικούς δείκτες που αποδεικνύουν το όφελος που αποκομίζει το κοινωνικό σύνολο και η Δημόσια Διοίκηση από τη λειτουργία του δικτύου των ΚΕΠ. Βάσει έρευνας που ανέθεσε το Υπουργείο Εσωτερικών, Δημόσιας Διοίκησης και Αποκέντρωσης σε εταιρεία δημοσκοπήσεων εκτιμάται ότι 4.558.770 πολίτες άνω των 18 ετών έχουν επισκεφτεί ΚΕΠ από την ημέρα λειτουργίας τους στα μέσα 2002 μέχρι σήμερα, όταν, σύμφωνα με την ίδια έρευνα και στο ίδιο χρονικό διάστημα 2.526.000 πολίτες επισκέφθηκαν άλλες δημόσιες υπηρεσίες.  Οι αριθμοί των εξυπηρετουμένων πολιτών και των διακπεραιουμένων καθημερινά υποθέσεων αυξάνονται σχεδόν με γεωμετρική πρόοδο. Επίσης, από το πληροφοριακό σύστημα που διαθέτει το Υπουργείο, προκύπτει ότι από τα μέσα 2003 μέχρι σήμερα έχουν διεκπεραιωθεί πάνω από 4.968.000 πιστοποιημένες υποθέσεις, ενώ οι μη πιστοποιημένες συναλλαγές ανέρχονται σε εκατομμύρια κατ’ έτος. Επίσης. το δίκτυο των ΚΕΠ διοχετεύει στον πολίτη και τις επιχειρήσεις σημαντική πληροφόρηση για μια σειρά διοικητικών θεμάτων. Εκτιμάται ότι καθημερινώς για το σύνολο των συναλλαγών, πιστοποιημένων και μη, επισκέπτονται τα ΚΕΠ συνολικά  60.000 πολίτες.  Τέλος, το ΚΕΠ εξοικειώνει τον πολίτη και τις επιχειρήσεις με τις νέες τεχνολογίες και συμβάλλει στο μετασχηματισμό της ελληνικής κοινωνίας σε μια Κοινωνία της Πληροφορίας και της Γνώσης. Κάθε ΚΕΠ είναι και ένα σχολείο για τους υπαλλήλους του, οι οποίοι αποκτούν, εξυπηρετώντας τον πολίτη, τις βασικές δεξιότητες χειρισμού υπολογιστή.

Τα ΚΕΠ μετατρέπονται σταδιακά σε Κέντρα Ολοκληρωμένων Συναλλαγών. Σήμερα για 28 διαδικασίες ο πολίτης και η επιχείρηση μπορεί σε μία στάση στο ΚΕΠ να πάρει το πιστοποιητικό που τον ενδιαφέρει. Ενδεικτικά, τα ΚΕΠ σήμερα εξυπηρετούν σε μια στάση πολίτες που ζητούν αντίγραφο της φορολογικής ενημερότητας,  επιχειρηματίες που χρειάζονται πιστοποιητικά από  το Επιμελητήρια της χώρας,  συνταξιούχους του Ναυτικού Απομαχικού Ταμείου (ΝΑΤ) που θέλουν τα ενημερωτικά σημειώματα της μηνιαίας κύριας ή επικουρικής σύνταξης τους, αγρότες που θέλουν βεβαιώσεις καταβολής αποζημιώσεων.

 

Η μάχη κατά της γραφειοκρατίας δεν είναι μια μάχη μεγάλων κινήσεων αλλά μια μάχη χαρακωμάτων που κερδίζεται με επιμονή, υπομονή και πολύ μόχθο. Είναι, όμως, επιβεβλημένη προκειμένου να απελευθερωθούν οι κοινωνικές και οικονομικές δυνάμεις του τόπου προς όφελος της ανάπτυξης και της προόδου.